Suyun Sektörlere Göre Kullanım Oranları

Dünyada tatlı suyun %71’i tarım %18 sanayi ve %11 evsel kullanımda kullanılır[1]. Türkiye’nin tatlı su tüketiminin %73’i tarım sektöründe, %11’i sanayide, %16’i evsel kullanımda geçekleşiyor[2].

 

Tarım

  • Küresel su tüketiminin en yoğun olduğu sektör tarım sektörüdür. Azgelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde toplam tatlı suyun %85-90’i tarımsal üretimde kullanılırken, gelişmiş olan ülkelerde bu oran %16’lara kadar düşer[3]. .
  • Dünya topraklarının %11’inde tarımsal üretim yapılır. Ekim alanı aynı kalırken bu alanlarda geleneksel tarım yerini sürdürülebilir olmayan tarımsal faaliyetlere bırakıyor. Su tüketimi yoğun, kimyasal girdisi yüksek, yörenin ekosistem özelliklerini dikkate almayan ekstansif(endüstriyel) tarım yaygınlaşıyor. Bu değişim ile son 50 yılda sulamalı endüstriyel tarım yapılan alan iki kat arttı[4].
  • 1995 yılında dünyada 253 milyon hektar alanda, 2010 yılında ise 290 milyon hektar alanda sulamalı tarım yapıldı. 2025 yılında sulamalı tarım yapılan alanının 330 milyon hektara ulaşması bekleniyor[5]. Artan sulamalı tarım 2050 yılına kadar tarımın ihtiyacı olan su miktarının yüzde 19 oranında artacağını gösteriyor[6]

 

Sanayi

  • Gelir düzeyi yüksek ülkelerde tarımsal su kullanımının yerini sanayi sektörü alır. Dünya nüfusunun önemli bir kısmı için, büyüyen ekonomi ve yükselen yaşam kalitesi endüstriyel ürünlere daha kolay ulaşım ile yakından ilgilidir. Bu anlamda modern toplumun dayanağı haline gelen endüstriyel üretim süreçleri içinde su en önemli girdi konumundadır. Dünya ülkelerinde ortalama %18 düzeyinde olan endüstriyel su ihtiyacı, az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde %10 seviyesindedir. Gelişmiş ülkelerde ise ortalama endüstriyel su ihtiyacı %60’lara ulaşır[7]. Almanya ve Finlandiya gibi ülkelerde sanayinin su kullanımı %80’lerin üzerindedir[8]..
  • Sanayi de tatlı su en yoğun elektrik enerjisi üretiminde kullanılır. Sanayi’nin %20’lik su kullanımının %57-69’u hidroelektrik santralleri ve nükleer enerji santrallerindeki enerji üretimi için, %30-40’ı üretim sürecinde, %0.5-3’ü termal enerji üretiminde kullanılır[9].

 

Evsel kullanımı

  • Dünya nüfusunun %54’ü kentlerde yaşıyor. 2050 yılında kentli nüfusun %66’a yükselmesi bekleniyor[10]. Artan nüfusları ile birlikte büyüyen kentler yakın çevresindeki su varlıklarının ve suyu geliştiren (ormanlık alanlar, meralar vb.) ekosistemlerin üzerinde önemli bir baskı unsurudur.
  • Evsel amaçlı su kullanımı kişi başına günlük su tüketimi üzerinden değerlendirilir. Gelişmiş ülkelerde ortalama kişi başı günlük su tüketimi (500-800 m3 ) gelişmekte olan ülkelerdeki su tüketiminin yaklaşık on katıdır. Su kıtlığı çekilen bölgelerde bu oran kişi başı günlük 20-60 m3’e kadar geriler[11].
  • 2025 yılında tarımsal su kullanımın 1.3, endüstriyel su kullanımının 1.5, evsel su kullanımının 1.8 kat artması bekleniyor. Toplam artışın %18’nin gelişmekte olan ülkelerde, %50’sinin ise gelişmekte olan ülkelerde olması öngörülüyor[12].

 

 

[1] http://data.worldbank.org/indicator?display=graph

[2] http://data.worldbank.org/indicator/ER.H2O.FWIN.ZS/countries/1W-TR?display=default

[3] http://www.unep.org/dewa/vitalwater/article48.html

[4] http://www.ramsar.org/sites/default/files/wwd14_leaflet_en.pdf

[5] Shiklomanov I. A., World Water Resources: Modern Assessment and Outlook for the 21st Century, 1999. (Summary of World Water Resources at the Beginning of the 21st Century, prepared in the framework of the IHP UNESCO). Federal Service of Russia for Hydrometeorology & Environment Monitoring, State Hydrological Institute, St. Petersburg.

[6] Ramsar, a.g.y

[7] http://www.tusiad.org:7979/FileArchive/su_yonetimi.pdf

[8] UNEP.a.g.y

[9] Shiklomanov I. A.. World Water Resources: Modern Assessment and Outlook for the 21st Century. 1999. (Summary of World Water Resources at the Beginning of the 21st Century. prepared in the framework of the IHP UNESCO). Federal Service of Russia for Hydrometeorology & Environment Monitoring. State Hydrological Institute. St. Petersburg.

 

[10] http://www.un.org/en/development/desa/news/population/world-urbanization-prospects-2014.html

[11] Muluk, Ç.B., Kurt, B., Turak, A., Türker, A., Çalışkan M.A., Balkız, Ö., Gümrükçü, S., Sarıgül, G., Zeydanlı, U. 2013. Türkiye’de Suyun Durumu ve Su Yönetiminde Yeni Yaklaşımlar: Çevresel Perspektif. İş Dünyası ve Sürdürülebilir Kalkınma Derneği - Doğa Koruma Merkezi.

[12] http://www.unwater.org/statistics/statistics-detail/en/c/211816/