Yağmur Hasadı
  • Tüm su kaynakları aslında yağmur suyudur. Değişik yağmur hasadı uygulamalarını birbirinden ayıran tek fark suyu nasıl yakaladığınız ve depoladığınızla ilintilidir. Şimdiye kadar yağmur suyunun genelde şehir merkezinden uzak noktalarda barajlarda tutma uygulaması benimsenmişse de, günümüzde bu yaklaşım şehirlerin ve kırsal alanların suyu yakalama alanları olabileceği yaklaşımıyla değişir. Çatılar, kaldırımlar ve tüm bir şehir ve kırsal alanlar su tedarik alanı olarak görülmektedir.[1]
  • Sarnıçlar genellikle yere gömülü olarak ve su sızdırmayacak biçimde yapılırlar. Çatı, teras ve temiz beton avlulardan toplanan sular sarnıca verilmektedirler.
  • Tipik bir sarnıç sistemi dört bileşenden oluşmaktadır. Bunlar;

 

Yağmur suyunun binaların çatılarından veya zeminden toplanması,

Oluk sistemi ile iletiminin sağlanması,

Yağmur suyu deposunda biriktirilmesi,

Arıtılarak bina içine iletilmesidir.

  • Sarnıç uygulamaları özellikle yeraltı ve yüzeysel su kaynaklarının kısıtlı olduğu, buna karşın yeterli yağışın bulunduğu yerler ve merkezi su temini altyapısı bulunmayan yerleşimler için ideal çözüm olarak sunulmaktadırlar.
  • Sarnıçların kullanılabileceği yerler arasında kırsal alanlar, kıyı bölgeleri, kurak, yarı kurak alanlar, adalar ve dağınık yerleşimler yer almaktadır.
  • Su sıkıntısının çokça görüldüğü ve artan nüfus ihtiyaçlarını karşılamak için çeşitli suyolları ile beslenen İstanbul şehrinde geleneksel sarnıçlara ait pek çok örnek bulunmaktadır. Sarnıçların en bilinen örnekleri 336 sütunlu İmparator Sarnıcı (Yerebatan Sarayı), 224 sütunlu Pileksenus Sarnıcı (Binbirdirek) ve Acımusluk Sarnıcı’dır. Bunun yanısıra eski dönemlerde sınırlı su kaynaklarının nüfusa yetersiz gelmesi nedeniyle özellikle Tarihi Yarımada’da konutların ya da sarayların bodrum katları sarnıç olarak kullanılmıştır.[2]
  • Yağmur hasadı yöntemi Roma dönemindeki çatı tutma sistemlerine kadar uzanmaktadır. Teknolojinin kullanıldığı ilk hasat örneği ise Mısır’da bulunan 200 tondan 2000 tona kadar değişen ebatlardaki depolama tanklarıdır. Bu tankların bir kısmı günümüzde hala kullanılmaktadır.

 

[1] Silkin, H., 2014. İklim değişikliğine uyum özelinde bazı uygulamaların Türkiye açısından değerlendirilmesi, Orman va Su işleri Bakanlığı Su yönetimi Genel Müdürlüğü.

[2] Silkin, H., a.g.y