Çatı Suyu Hasadı

Konut içerisinde basit bir yağmur suyu toplama sisteminde, çatıdan toplanan yağmur suyu, büyük parçaları tutan filtreden geçirildikten sonra yağmur suyu deposuna gelmektedir. Yağmur suyu deposundan ise çamaşır makinesi ya da tuvalet rezervuarı gibi konut içerisinde ihtiyaç duyulan alanlara pompalanmaktadır.[1]

Tarihte Roma döneminde çatı havza sisteminin kullanıldığı bilinmektedir. Roma evleri hatta tüm şehir M.Ö. 2000 yılından beri içme ve kullanma amaçlı temel su kaynağı olarak yağmur suyundan yararlanmak için tasarlanmıştır.[2] Afrika ve Asya da binlerce yıldır geleneksel toprak kapları içerisine basit bir su yoluyla veya çatı saçaklarından yağmur sularının toplanması uygulanmaktadır.

Günümüzde Hindistan’ın birçok şehrinde örneğin Yeni Delhi’de 100m²’den büyük çatı alanına sahip tüm yeni binalarda ve 1000 m²’den büyük inşaat alanına sahip yeni binalarda, altyapısı bulunan şehirsel alanlarda, yağmur suyu kullanılması zorunlu hale getirilmiştir. [3]

Basit bir örnek olarak çatı yüzeyinden toplanan su hasadına bakalım.

Yağmur Suyu Verimi Hesabı

Yağmur suyu verimi = Yağmur toplama alanı x yağış miktarı x çatı katsayısı x filtre etkinlik katsayısı.

Yağmur toplama alanı: Blokların çatı alanıdır.

Yağış miktarı: Meteoroloji Genel Müdürlüğü tarafından belirlenen toplam yıllık yağış miktarıdır.

Çatı katsayısı: Alman standartları tarafından DIN1989’da 0,8 olarak belirtilen katsayıdır. Çatıya düşen bütün yağmurun geri dönüştürülemeyeceğini ifade etmektedir.

Filtre etkinlik katsayısı: Alman standartları tarafından DIN1989’da belirtilen katsayıdır (0,9). Çatıdan elde edilen yağmur suyunun, görünen katı maddelerden ayrıştırılması için geçirilen ilk filtrenin verimlilik katsayısıdır. Suyun bir miktarının buradan geçemeyeceği hesaplanarak verilen bir katsayıdır.

Her ilde 1000m² çatı alanı olan bir bina olduğunu varsayarsak

İstanbul için ortalama yıllık yağış miktarı 632 kg/m²

Yağmur suyu verimi = 1000m²*0,9*0,8*Yağış miktarı (yıllık)

Örneğin Marmara bölgesi için yıllık toplam yağış 607.1mm ile yıllık toplanabilen yağmur suyu miktarı 437mm³’tür.[4]

 

 

[1] Silkin, H., 2014. İklim değişikliğine uyum özelinde bazı uygulamaların Türkiye açısından değerlendirilmesi, Orman va Su işleri Bakanlığı Su yönetimi Genel Müdürlüğü.

[2] Ors, İ. vd.,2011. Su hasadı teknikleri, yapıları ve etkileri. Tarım Bilimleri Araştırma Dergisi 4(2): pp 65 – 71. url: http://www.nobel.gen.tr/Makaleler/TABAD-Issue%202-31-2011.pdf.

[3] Silkin, H., a.g.y

[4] Silkin, H., a.g.y