Deniz Ekosistemlerinin Önemi

Okyanusların Önemi

Tedarik: Dünya çapında 1 milyar kişinin temel protein kaynağı olarak balığa bağımlıdır. Yaklaşık 500 milyon kişinin yaşamı gıda kaynağı olarak mercan kayalıklarına ya da tamamlayıcı gelir kaynağı olarak balıkçılık ve turizm gibi faaliyetlere dayalıdır. 30 milyon kişi ise geçim kaynağı olarak tamamen mercan kayalıkları gibi üzerinde yaşadıkları toprağa bağımlıdır.[1] Balıkçılık ve ilgili endüstriler 38 milyon insanı doğrudan ve 162 milyon insanı dolaylı olarak istihdam eder.[2]Küresel ölçekte denizlerimizden 2011 yılında 82.6 milyon ton ve 2012 yılında 79.7 milyon ton deniz ürünü alınmıştır.[3]

Düzenleyici: Toplumlar okyanusların etrafında bütüncül ekonomiler oluşturmuştur. İstatistikler okyanusların içsel değeri ya da sağladıkları ekosistem hizmetlerinin günlük yaşam için önemine dair bir şey söylemez. Denizin piyasa dışı değeri ekosistem ve biyoçeşitlilik açısından faydalarını, çevredeki topluluklar için su kalitesinin değerini ve karbon depolama fonksiyonunu içerir. Mercan kayalıkları ve mangrov ormanları insanların en değerli iki ekosistemini oluşturur. Örneğin kayalıkların değeri km² başına 100.000-600.000 dolar olarak, mangrov ormanları ise 200.000-900.000 dolar olarak tahmin edilmektedir. Hawaii’de rekreasyon, balıkçılık ve biyoçeşitlilik gibi değerler bazında mercan kayalıklarından sağlanan doğrudan ekonomik faydanın yıllık 360 milyon dolar olduğu hesaplanmaktadır. Ekosistem hizmetlerinin değerini hesaplamak, aynen hükümetlerin karar alım süreçlerini etkilemek için ekonominin araçlarını kullanması gibi, çevreyi koruma yönündeki çabaları destekleyebilir. Bu arada hükümetlerin doğanın metalaştırılmasını teşvik etmemeleri de önemlidir.

Okyanus yüzey sularında, orta ve derin seviyelerde ve deniz çökeltilerinde karbon biriktirir. Her bir rezervuarda karbonun tutulma süresi değişir. Örneğin yüzey suları 600 gt karbonu biriktirip altı yıl boyunca tutabilirken deniz çökeltilerinde 30 milyon gt karbon 100 milyon yıl boyunca depolanabilir. Karbonun bir kısmı sürekli olarak aynı yerde dururken bir kısmı rezervuarlar arasında günlük olarak değiş tokuş edilir.

Okyanus iklimi kontrol eder, karbondioksit tutar, oksijen üretir ve ısı değişimi ile hava durumu örüntülerini belirler. Dünya’daki yaşamın istikrarı sağlıklı denizlere bağlıdır. [4]

Haliç, delta ve tuzcul ekosistemler su döngüsünde, suyun temizlenmesinde anahtar rol oynar. Ayrıca balıklar ve diğer türler için önemli kreş alanlarıdır.

Mangrov ormanları denizel organizmalar için sığınak ve kreş alanları olurken balık kaynağı tedariğidir. Ağır metal emilimi gibi kirleticileri emer, fırtına, ve doğal afetlerde bariyer görevi görür, erozyonu önler.

Deniz çayırları; birçok deniz canlısı için yaşam alanıdır. Kıyısal sedimenleri sabitler.[5]

-Kültürel hizmetler: Kıyı turizmi hızla büyüyen bir sektör ve birçok küçük adanın ekonomisinde büyük paya sahip. Örneğin; mercan resifleri temelli su altı dalış sporunun küresel ekonomiye 30 milyar dolar katkısı vardır. [6]

 

 

[1] Assadourian, E., ve Prugh, T. (Eds), 2013. Dünyanın Durumu 2013: sürdürülebilirlik hala mümkün mü? Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul, 607pp. Alıntı ,ç,n bkz. Bölüm 6: Sürdürülebilir Balıkçılık ve Denizler, s. 89

[2] Duffy, J. (2006). Marine ecosystem services. Retrieved from http://www.eoearth.org/view/article/154472

[3] FAO, The State of World Fisheries and Aquaculture 2014 url: http://www.fao.org/3/d1eaa9a1-5a71-4e42-86c0-f2111f07de16/i3720e.pdf

[4] Assadourian, E., a.g.y.

[5]Naber, H., Lange G.M., Hatziolos M., 2008. Valuation of Marine Ecosystem’ Services:Gap Analysis, 2008 url: https://www.cbd.int/marine/voluntary-reports/vr-mc-wb-en.pdf son erişim tarihi 2.9.2015

[6] Duffy, J. (2006). Marine ecosystem services. Retrieved from http://www.eoearth.org/view/article/154472